قانون در جعل امضا به خویشاوندی نگاه عاطفی ندارد؛ به اختیار و واقعیت نگاه میکند. اگر همسر یا نزدیکان بدون حق قانونی امضای شما را بسازند یا به نام شما سند بسازند، اصلِ مسئولیت برقرار است. اما اگر ثابت کنند به موجب وکالت یا اجازه معتبر اقدام کردهاند، یا اثر حقوقی به نام شما ایجاد نشده، تحلیل پرونده تغییر میکند. گذشت نیز بسته به عنوان اتهام میتواند آثار متفاوت داشته باشد.
آیا جعل امضا توسط همسر یا نزدیکان از نظر قانون تفاوت ماهوی با دیگران دارد؟
قانون معمولاً برای «همسر بودن» یا «نزدیک بودن» استثنای خودکار نمیگذارد. اگر شخصی بدون حق، امضای شما را بسازد و با آن تعهد یا برداشت ایجاد کند، همان منطق کیفری جاری است. تفاوتها بیشتر در اثبات و زمینههاست؛ مثلاً ممکن است دسترسی و روابط مالی، بررسی قصد و اختیار را پیچیدهتر کند، نه اینکه جرم را از بین ببرد.
گذشت یا رضایت شاکی در پرونده جعل امضا چه اثر عملی دارد؟
رضایت شما همیشه به معنای بسته شدن کامل پرونده نیست. گاهی گذشت باعث تخفیف جدی میشود و گاهی فقط یکی از عوامل تصمیم دادگاه است. نکته مهم این است که تکلیف خودِ سند و آثار مالی آن، موضوعی حقوقی هم هست؛ ممکن است حتی با گذشت، برای بیاعتبارسازی سند یا تسویه خسارت، رسیدگی جداگانه لازم باشد.
اگر همسر یا نزدیکان ادعای اجازه، وکالت یا نمایندگی کنند، جعل چگونه سنجیده میشود؟
معیار، «اختیار قانونی» است. اگر سند و دلیل نشان دهد شخص واقعاً وکالت داشته و همان حدود را رعایت کرده، پرونده از جعل دور میشود و اختلاف به سمت حدود نمایندگی میرود. اما اگر اجازه صرفاً ادعا باشد، یا به جای امضای شما، امضایی شبیهسازی شده تا سند واقعی جلوه کند، این دقیقاً همان نقطهای است که جعل و استفاده از سند مجعول قابل طرح میشود.