آیا با کپی سفته میشود پول را گرفت؟ چه زمانی دادگاه کپی سفته را قبول میکند؟ اگر اصل سفته گم شود، چطور میتوان مبلغ آن را مطالبه کرد؟
سفته بهعنوان یکی از اسناد تجاری مهم در نظام حقوقی، نقش قابلتوجهی در تضمین تعهدات مالی ایفا میکند. اعتبار و قابلیت استناد این سند، منوط به رعایت شرایط شکلی و ماهوی مقرر در قانون تجارت است. در عمل، گاه اصل سفته در دسترس نیست و صرفاً تصویر یا رونوشت آن وجود دارد. در چنین وضعیتی، تبیین جایگاه حقوقی کپی سفته و شیوه مطالبه وجه آن، از منظر قواعد ادله اثبات دعوا و مقررات اسناد تجاری، اهمیتی اساسی مییابد.
آیا رونوشت یا تصویر سفته از اعتبار حقوقی برخوردار است؟
مطابق اصول حاکم بر اسناد تجاری، اصل سفته ملاک مطالبه و اجرای تعهد است و رونوشت آن بهتنهایی واجد آثار سند تجاری نیست. با این حال، تصویر سفته میتواند بهعنوان اماره یا دلیل در کنار سایر ادله مورد استناد قرار گیرد، مشروط بر آنکه اصالت آن مورد انکار مؤثر واقع نشود یا با قرائن و مستندات دیگر تقویت گردد. بنابراین، کپی سفته ذاتاً جایگزین اصل محسوب نمیشود، اما فاقد ارزش اثباتی مطلق نیز نیست.
در چه اوضاع و احوالی دادگاه تصویر سفته را میپذیرد؟
چنانچه اصالت تصویر سفته از سوی طرف مقابل مورد تردید یا انکار قرار نگیرد، یا صحت آن از طریق کارشناسی، اقرار، شهادت یا سایر قرائن احراز شود، دادگاه میتواند آن را بهعنوان دلیل اثبات تعهد مدنظر قرار دهد. همچنین در فرضی که فقدان اصل سند ثابت و غیرمقصّرانه باشد، مرجع رسیدگی با لحاظ مجموع ادله، امکان استناد به تصویر را بررسی و در صورت اقناع وجدانی، مبادرت به صدور حکم خواهد کرد.
در صورت فقدان اصل سفته، چه شیوهای برای مطالبه وجه پیشبینی شده است؟
در صورت مفقود شدن اصل سفته، ذینفع میتواند با طرح دعوا و اثبات صدور و مفاد سند از طریق ادله قانونی، مطالبه وجه را پیگیری کند. همچنین امکان درخواست تأمین دلیل و ارائه دادخواست اثبات دین وجود دارد. دادگاه پس از احراز وقوع تعهد و عدم پرداخت، حکم مقتضی صادر مینماید، لکن خواهان مکلف است فقدان اصل سند و تعلق آن به خود را به نحو متعارف اثبات کند.