اگر چک در سامانه ثبت نشود، آیا ارزش دارد؟ میتوان آن را نقد کرد؟ اگر ثبت نشده باشد، چطور میشود پول آن را گرفت؟
چک بهعنوان یکی از مهمترین اسناد تجاری، در نظام حقوقی کنونی تابع ضوابط شکلی و سامانهای خاصی است. با اجرای مقررات جدید و الزام ثبت اطلاعات چک در سامانههای بانکی، اعتبار و قابلیت وصول این سند منوط به رعایت تشریفات قانونی شده است. ازاینرو، بررسی وضعیت حقوقی چک ثبتنشده و آثار مترتب بر آن، در دعاوی مالی و روابط تجاری، اهمیتی بنیادین دارد.
آیا چک فاقد ثبت در سامانه بانکی از اعتبار قانونی برخوردار است؟
بر اساس مقررات جاری، ثبت اطلاعات چک در سامانه مربوطه شرط اساسی برای برخورداری از آثار قانونی خاص آن، از جمله قابلیت استعلام و انتقال رسمی است. چک ثبتنشده ممکن است بهعنوان یک سند عادی دال بر طلب محسوب شود، لکن از مزایا و حمایتهای ویژه اسناد تجاری و ضمانتهای پیشبینیشده در قانون جدید بهرهمند نخواهد بود.
آیا چک ثبتنشده قابلیت وصول و نقد شدن در بانک را دارد؟
بانکها مکلفاند پرداخت وجه چکهای جدید را منوط به ثبت صحیح اطلاعات در سامانه مربوط بدانند. در صورت عدم ثبت، از پرداخت وجه خودداری میشود تا زمانی که صادرکننده نسبت به ثبت اقدام نماید. بنابراین، امکان وصول مستقیم چنین چکی بدون تکمیل فرآیند ثبت، عملاً فراهم نخواهد بود.
در صورت ثبت نشدن چک، دارنده چه راهکار حقوقی برای مطالبه وجه دارد؟
دارنده میتواند با مراجعه به مرجع قضایی و طرح دعوای مطالبه وجه، بر مبنای تعهد مندرج در چک اقدام کند. هرچند چک ثبتنشده از مزایای اجرایی خاص محروم است، اما بهعنوان دلیل اثبات دین قابل استناد خواهد بود. دادگاه پس از احراز صدور و عدم پرداخت، حکم به پرداخت مبلغ و خسارات قانونی صادر میکند.