اگر چکی امضا نداشته باشد معتبر است؟ آیا بانک آن را پاس میکند و اگر مشکلی پیش بیاید چه کسی مسئول است؟
امضا در اسناد تجاری، رکن اساسی ایجاد تعهد و نشاندهنده انتساب اراده صادرکننده به مفاد سند است. در خصوص چک، امضای صادرکننده مبنای مسئولیت وی در برابر دارنده و شرط لازم برای شناسایی سند بهعنوان یک سند تجاری معتبر محسوب میشود. از این رو، بررسی وضعیت حقوقی چک فاقد امضا و آثار آن در نظام بانکی و قضایی، واجد اهمیت بنیادین است.
آیا چک فاقد امضای صادرکننده از نظر حقوقی معتبر است؟
چک بدون امضا فاقد یکی از ارکان اساسی صحت اسناد تجاری است و بهعنوان چک معتبر شناخته نمیشود. امضا بیانگر التزام صادرکننده به پرداخت وجه است و در نبود آن، تعهدی ایجاد نمیگردد. بنابراین چنین برگهای وصف سند تجاری نداشته و قابلیت استناد به مقررات خاص چک را نخواهد داشت.
آیا بانک مکلف به پرداخت وجه چک بدون امضا است؟
بانک موظف است پیش از پرداخت، مطابقت امضای درجشده با نمونه امضای ثبتشده را احراز کند. در صورت فقدان امضا، اساساً امکانی برای تطبیق وجود ندارد و بانک حق و تکلیف دارد از پرداخت وجه خودداری نماید. پرداخت چنین سندی تخلف محسوب شده و میتواند مسئولیت انتظامی و مدنی برای بانک در پی داشته باشد.
مسئولیت حقوقی ناشی از صدور چک بدون امضا متوجه چه شخصی است؟
از آنجا که امضا عنصر ایجاد تعهد است، در صورت نبود آن، اصولاً مسئولیتی بهعنوان صادرکننده ایجاد نمیشود. با این حال، اگر شخصی عامداً یا بر اثر تقصیر برگهای ناقص را در اختیار دیگری قرار دهد و موجب ورود ضرر گردد، امکان طرح دعوای مسئولیت مدنی بر مبنای قواعد عام وجود خواهد داشت، نه بر اساس مقررات خاص چک.