آیا چکهایی که در سامانه صیاد ثبت نشدهاند هنوز معتبر هستند؟ اگر چنین چکی صادر شود چه مشکلاتی برای نقد کردن آن وجود دارد و آیا امکان ثبت یا انتقال آن در سامانه هست؟
با اجرای مقررات جدید ناظر بر چک و راهاندازی سامانه صیاد، نظام حقوقی اسناد تجاری وارد مرحلهای نوین از شفافیت و نظارت شده است. ثبت و انتقال چک در بستر سامانه مزبور به عنوان شرط اساسی اعتبار و قابلیت وصول آن شناخته میشود. در این چارچوب، بررسی وضعیت حقوقی چکهای غیرصیادی و آثار مترتب بر صدور و گردش آنها، از حیث اعتبار، قابلیت اجرا و محدودیتهای قانونی، اهمیتی بنیادین دارد.
چکهای فاقد ثبت در سامانه صیاد از حیث اعتبار قانونی چه وضعیتی دارند؟
چکهایی که مشمول الزامات ثبت در سامانه صیاد هستند اما در این سامانه ثبت نشدهاند، از منظر مقررات جدید، فاقد آثار کامل قانونی چک محسوب میشوند. این اسناد در عمل از حمایتهای مقرر برای چکهای ثبتشده، از جمله امکان صدور اجرائیه و بهرهمندی از ضمانتاجراهای بانکی، محروماند. هرچند ممکن است به عنوان سند عادی قابل استناد باشند، اما اعتبار تجاری و امتیازات خاص چک را به طور کامل دارا نیستند.
صدور چک غیرصیادی چه محدودیتهایی در فرآیند وصول ایجاد میکند؟
در صورت عدم ثبت چک در سامانه صیاد، بانکها از پرداخت وجه یا ارائه خدمات مرتبط با چک، از جمله صدور گواهی عدم پرداخت وفق مقررات جدید، خودداری میکنند. همچنین دارنده از مزایای اجرای مستقیم و برخی حمایتهای کیفری محروم میشود. در نتیجه، وصول چنین چکی عمدتاً از طریق طرح دعوای حقوقی و اثبات طلب امکانپذیر خواهد بود که مستلزم طی تشریفات طولانیتری است.
آیا امکان ثبت یا انتقال چک غیرصیادی پس از صدور وجود دارد؟
چنانچه چک از نوع جدید مشمول مقررات صیاد باشد، ثبت آن در سامانه شرط اساسی اعتبار انتقال و مطالبه است و انتقال بدون ثبت، از نظر قانونی معتبر شناخته نمیشود. در مواردی که چک اساساً از نوع قدیمی و غیرمشمول سامانه باشد، امکان ثبت در صیاد وجود ندارد. بنابراین قابلیت ثبت یا انتقال، تابع نوع چک و شمول یا عدم شمول مقررات جدید خواهد بود.