اگر شاکی به جلسه دادگاه نیاید، آیا دادگاه باز هم رسیدگی را جلو میبرد، و اگر شاکی واقعاً نتوانسته باشد بیاید، چطور میشود جلسه را جابهجا کرد یا حقش را از دست نداد؟
در دادرسی کیفری، حضور شاکی معمولاً نقش مهمی در توضیح واقعه، ارائه دلایل و پیگیری مطالبههای شخصی دارد؛ با این حال، رسیدگی همواره متوقف به حضور او نیست. اثر غیبت شاکی به ماهیت جرم، وضعیت دلایل پرونده، و اینکه رسیدگی دارای جنبه عمومی است یا قابل گذشت، وابسته میشود. بنابراین، فهم پیامدهای غیبت و اقدام درست و بهموقع، برای جلوگیری از تضعیف پرونده یا از دست رفتن فرصتهای قانونی ضروری است.
اگر شاکی در جلسه دادگاه حاضر نشود، چه آثاری بر پرونده میگذارد؟
غیبت شاکی معمولاً بهخودیِخود موجب مختومه شدن پرونده نیست و دادگاه میتواند بر پایه محتویات پرونده رسیدگی را پیش ببرد. با این حال، شاکی فرصت ارائه توضیح، پاسخ به ابهامها و تکمیل دلایل را از دست میدهد و ممکن است پرونده از نظر اثباتی تضعیف شود. در برخی موارد نیز اگر پیگیری شاکی برای روشن شدن ادعا لازم باشد، احتمال تعویق یا تصمیمگیری بر اساس دلایل موجود افزایش مییابد.
آیا دادگاه میتواند بدون حضور شاکی رسیدگی را ادامه دهد و تصمیم بگیرد؟
بله؛ در بسیاری از پروندههای کیفری، رسیدگی میتواند بدون حضور شاکی ادامه یابد، بهویژه وقتی جنبه عمومی جرم مطرح است و ادله کافی در پرونده وجود دارد. در جرایم قابل گذشت، اصلِ شروع و ادامه تعقیب به شکایت و سپس گذشت شاکی گره میخورد، اما «صرفِ غیبت» معمولاً هممعنای گذشت تلقی نمیشود و دادگاه صرفاً به دلیل نیامدن شاکی الزاماً پرونده را نمیبندد.
اگر شاکی عذر موجه داشته باشد، چگونه جلسه را بهطور قانونی جابهجا کند یا حقش را حفظ کند؟
شاکی باید در نخستین فرصت، علت غیبت را بهصورت مکتوب اعلام و مدارک معتبر ارائه کند تا امکان پذیرش عذر و تجدید وقت فراهم شود. اگر پیشبینی میکند نمیرسد، ارسال لایحه و ارائه مستندات قبل از جلسه، بهترین راه برای جلوگیری از تضعیف ادعاست. عذر موجه باید قابل اثبات باشد و هرچه اعلام آن دیرتر شود، احتمال پذیرش کاهش مییابد و دادگاه ممکن است رسیدگی را با دلایل موجود ادامه دهد.