در حقوق ایران، ضمان قهری و ضمان معاوضی دو نوع مسئولیت تعهدی هستند که تفاوت اصلی آنها در ماهیت و منشاء تعهد است:
-
ضمان قهری (تضمین اجباری): ناشی از قانون است و بدون توافق طرفین ایجاد میشود. به این معنا که شخص به دلیل وقوع عملی یا حادثهای، طبق قانون موظف به جبران خسارت یا ایفای تعهد میشود. مثال: مسئولیت مدنی در اثر تصادف، مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان.
-
ضمان معاوضی (تضمین توافقی): ناشی از توافق و قرارداد طرفین است. در این حالت، شخص به دلیل قرارداد یا تعهد داوطلبانه، مسئولیت دارد. مثال: سفته، ضمانتنامه بانکی یا تعهد شخص ثالث در قرارداد.
به طور خلاصه، ضمان قهری بر پایه قانون و الزام قانونی است، ولی ضمان معاوضی بر اساس توافق و قرارداد طرفین شکل میگیرد.
محمدیان تغییر وضعیت به منتشر شده