اگر فردی مرتکب زنای محصنه شود، آیا غیر از مجازات قانونی، باید کفارهای مانند روزه یا پرداخت مال انجام دهد و آیا توبه میتواند در حکم او تأثیر داشته باشد؟
زنای محصنه از شدیدترین جرایم حدی در نظام حقوقی ایران به شمار میرود و احکام آن مستقیماً بر مبنای فقه اسلامی تنظیم شده است. یکی از پرسشهای رایج در این حوزه، تمایز میان مجازات و کفاره و همچنین نقش توبه در مواجهه با این جرم است. بررسی دقیق این موضوع، مستلزم شناخت جایگاه حدود شرعی و تفاوت آن با تکالیف جبرانی در فقه و قانون است.
آیا برای زنای محصنه کفارهای در نظر گرفته شده است؟
در فقه اسلامی و به تبع آن در قانون ایران، برای زنای محصنه کفارهای به معنای جبران مالی یا انجام عبادت خاص تعیین نشده است. زنای محصنه از جرایم حدی محسوب میشود و تنها ضمانت اجرای آن، مجازات حدی مقرر است. برخلاف برخی گناهان که دارای کفاره هستند، در زنای محصنه، قانونگذار هیچ تکلیف جایگزین یا جبرانی تحت عنوان کفاره پیشبینی نکرده است.
تفاوت کفاره با مجازات در جرم زنای محصنه چیست؟
کفاره، تکلیفی شرعی برای جبران برخی تخلفات خاص است، در حالی که مجازات حدی، ضمانت اجرای کیفری جرم محسوب میشود. در زنای محصنه، موضوع صرفاً اجرای حد است و مفهوم کفاره در این جرم جایگاهی ندارد. به بیان دیگر، قانون میان گناهانی که قابل جبران عبادی هستند و جرایم حدی که صرفاً مجازات دارند، تفکیک قائل شده است.
توبه در زنای محصنه چه اثری بر حکم قانونی دارد؟
توبه در زنای محصنه از نظر اخلاقی و شرعی اهمیت بالایی دارد، اما از نظر حقوقی، تنها در شرایط خاص میتواند مؤثر باشد. اگر توبه پیش از اثبات جرم در دادگاه صورت گیرد، ممکن است مانع اجرای حد شود. اما پس از اثبات قانونی جرم، توبه تأثیری در سقوط مجازات حدی ندارد و حکم مطابق مقررات اجرا خواهد شد.