چطور میشود ثابت کرد امضای یک سند جعلی است، کارشناس چطور این را بررسی میکند، و ادعای جعل چه فرقی با این دارد که فقط بگوییم امضا را قبول نداریم؟
در اختلافات مربوط به اسناد، «امضا» نقطه اتصال سند به شخص است و هرگاه این انتساب محل تردید قرار گیرد، دادگاه باید با معیارهای فنی و حقوقی، اصالت یا جعلیت را احراز کند. اثبات جعل امضا معمولاً با یک دلیل واحد به نتیجه نمیرسد و بر پایه مجموعهای از امارات، قرائن و بهویژه نظر تخصصی کارشناس شکل میگیرد. طرح درست ادعا در زمان مناسب و ارائه مدارک مؤثر، نقش تعیینکنندهای در سرنوشت دعوا دارد.
جعل امضا در دادگاه با چه دلایلی قابل اثبات است؟
در دعاوی جعل امضا، اثبات معمولاً با مجموعهای از دلایل فنی و قضایی انجام میشود. مهمترین ابزار، ارجاع سند به کارشناسی خط و امضا و تطبیق امضای مورد تردید با نمونههای مسلم است. علاوه بر آن، قرائن و اماراتی مانند نحوه تنظیم سند، سوابق تراکنشها، مکاتبات، شهادت مطلعین و هر دلیل مؤثر دیگری که انتساب امضا را نفی یا تأیید کند، در ارزیابی دادگاه نقش دارد. ارائه اصل سند و زنجیره تحویل آن برای بررسی فنی اهمیت ویژه دارد.
برای درخواست کارشناسی و ارائه نمونه امضا چه باید کرد؟
برای پیگیری ادعای جعل، باید در همان مرحلهای که قانون اجازه داده است، بهصورت روشن اعلام کنی امضا منتسب به تو نیست و رسیدگی کارشناسی را بخواهی. معمولاً دادگاه اصل سند را مطالبه میکند و نمونههای امضای مسلمالصدور را برای تطبیق میخواهد؛ مثل اسناد بانکی، قراردادهای قدیمی، یا هر نوشتهای که انتساب آن به تو محرز باشد. هرچه نمونهها متنوعتر و همدورهتر باشند، نظر کارشناسی دقیقتر خواهد شد.
ادعای جعل چه تفاوتی با انکار و تردید دارد و بار اثبات با کیست؟
از نظر دادرسی، ادعای جعل با صرف گفتنِ «قبول ندارم» تفاوت دارد. در انکار و تردید، شخص فقط انتساب سند عادی را نمیپذیرد و دادگاه سپس اصالت را بررسی میکند؛ اما در ادعای جعل، مدعی باید جهات جعلیت را مشخص کند و اصل بر این است که بار اثبات بر عهده اوست. همچنین ادعای جعل میتواند تبعات کیفری و مسئولیتهای تبعی داشته باشد؛ بنابراین باید دقیق، مستند و متناسب با اوضاع و احوال پرونده و زمان طرح ادعا مطرح شود.