اگر جلسه دادگاه صلح را از دست بدهیم چه اتفاقی میافتد، آیا ممکن است دادگاه بدون حضور ما تصمیم بگیرد، و اگر واقعاً دلیل قابل قبول داشته باشیم چطور میتوانیم جلسه را عقب بیندازیم یا از حقمان دفاع کنیم؟
دادگاه صلح با هدف رسیدگی سادهتر و سریعتر به برخی دعاوی تشکیل شده است، اما این «سادهتر شدن» به معنای کماهمیت بودن حضور طرفین نیست. غیبت در جلسه، بهویژه وقتی ابلاغ قانونی انجام شده باشد، میتواند مسیر رسیدگی را به سمتی ببرد که فرصت دفاع مؤثر، ارائه توضیح و طرح ایرادهای شکلی از دست برود. با این حال، قانون برای مواردی مانند عذر موجه یا صدور رأی غیابی، راهکارهای جبرانی پیشبینی کرده است.
پیامدهای عدم حضور در جلسه دادگاه صلح چیست؟
در دادگاه صلح، اگر وقت جلسه بهطور قانونی ابلاغ شده باشد، اصل بر این است که رسیدگی با عدم حضور یکی از طرفین متوقف نمیشود و دادگاه میتواند دادرسی را ادامه دهد. پیامد مهم غیبت، از دست رفتن فرصت دفاع شفاهی، ارائه بهموقع مدارک و پاسخ به پرسشهای دادگاه است. اگر خواهان حاضر نشود و دادگاه برای ادامه رسیدگی نیاز به اخذ توضیح از او داشته باشد، ممکن است قرار ابطال دادخواست صادر شود؛ حضور وکیل یا ارسال لایحه میتواند از این زیان پیشگیری کند.
آیا نبودنِ خوانده میتواند به صدور رأی غیابی در دادگاه صلح منتهی شود؟
اگر خوانده در جلسه دادگاه صلح حاضر نشود و دفاع کتبی هم ارائه نکند، دادگاه، در صورت احراز ابلاغ صحیح، میتواند رسیدگی را ادامه داده و رأی غیابی صادر کند. رأی غیابی معمولاً قابل واخواهی در مهلت قانونی است و پس از آن نیز در حدود موارد و نصابهای مقرر، امکان اعتراض بالاتر وجود دارد. اما اگر ابلاغ قانونی نبوده یا خوانده قبلاً بهنحوی دفاع کرده باشد، رأی اصولاً غیابی محسوب نمیشود و راههای اعتراض متفاوت خواهد بود.
اگر عذر موجه داشته باشیم، چگونه جلسه را تجدید یا آثار غیبت را جبران میکنیم؟
اگر به علت عذر موجه نتوانی در جلسه حاضر شوی، باید در کوتاهترین زمان ممکن—ترجیحاً پیش از جلسه—درخواست تجدید وقت را همراه با مستندات معتبر به دفتر دادگاه ارائه کنی. عذر باید قابل اثبات باشد و صرف ادعا معمولاً پذیرفته نمیشود. اگر جلسه برگزار و رأی صادر شده باشد، بسته به وضعیت پرونده میتوان از سازوکارهای قانونی مانند واخواهی نسبت به رأی غیابی یا اعتراض در مهلتهای مقرر استفاده کرد. اعلام دیرهنگام و نبود مدرک، شانس پذیرش را بهطور جدی کاهش میدهد.