اگر کسی جلوی ورود به خانه را بگیرد، چه جرمی میشود؟ اگر طرفِ مقابل مالک یا مستأجر باشد چه؟ و اگر مأمور با حکم قانونی برای ورود آمده باشد و جلو او را بگیرند، ماجرا چه تفاوتی میکند؟
ممانعت از ورود، یک مفهوم واحد و ثابت نیست؛ گاهی اختلافِ حق تصرف میان اشخاص است و گاهی مواجهه با اجرای حکم و مأموریت رسمی. قانون در حالت اول بیشتر بر «رفع مانع و اعاده وضع» و در حالت دوم بر «حفظ اقتدار اجرای قانون» تأکید میکند؛ به همین دلیل، عنوان اتهامی و دامنه مجازات در هر سناریو متفاوت خواهد بود.
مسئولیت کیفری جلوگیری از ورود به منزل بر چه مبنایی تعیین میشود؟
مسئولیت کیفریِ مانعشدن از ورود به منزل، به «وجود حق قانونی ورود» و «نوع رفتار» وابسته است. اگر مانع، شخص دارای حق تصرف یا انتفاع (مالک، مستأجر، شریک) شود، معمولاً عنوان ممانعت از حق یا مزاحمت مطرح است و علاوه بر رفع مانع، حبس تعزیری در بازه مقرر دارد. اگر منعِ ورود با زور، تهدید یا تخریب همراه شود، عناوین جداگانه نیز اضافه میشود.
اگر مانع ورود مالک یا مستأجر قانونی شوند چه عنوانی دارد؟
اگر فردی مانع ورود مالک یا مستأجرِ قانونی به منزل شود؛ مثلاً در را قفل کند، کلید را نگه دارد یا با مانعتراشی عملی از انتفاع جلوگیری کند، رفتار میتواند ممانعت از حق/مزاحمت ملکی تلقی شود. نتیجه، معمولاً رفع مانع و اعاده وضع سابق است و مجازات حبس تعزیری در محدوده قانونی این عنوانها اعمال میگردد. اثبات، بر مدار سند مالکیت/اجاره و قرائن و شهادت است.
اگر مانع ورود مأمورِ مجریِ حکم شوند چه مجازاتی دارد؟
اگر مانع ورودِ مأمورِ در حال اجرای وظیفه و حکم قانونی شوید، موضوع میتواند «تمرد نسبت به مأمورین» باشد: در حالت عادی حبس ۳ ماه تا ۱ سال، با نشاندادن سلاح برای تهدید حبس ۶ ماه تا ۲ سال، و با دستبردن به سلاح حبس ۱ تا ۳ سال. درخواست رؤیت حکم و اعتراض مؤدبانه تمرد نیست؛ مقاومت عملی ملاک است.