اگر در خانه مشروب نگه داریم، قانون چه مجازاتی دارد؟ اگر علاوه بر نگهداری، نوشیدن هم ثابت شود چه مجازات جداگانهای اضافه میشود؟ و اگر مشروب مالِ مهمان باشد ولی در منزل ما پیدا شود، چه کسی پاسخگو است؟
در حقوق کیفری ایران، موضوع مشروبات الکلی با «محل نگهداری» سبک و سنگین نمیشود؛ معیار اصلی، تحقق رفتار ممنوع و امکان انتساب آن به شخص است. ازاینرو نگهداری در منزل میتواند عنوان مستقل داشته باشد و اگر مصرف نیز احراز شود، پرونده وارد حوزه مجازات حدّی میگردد. در نهایت، مرز مسئولیت با «علم»، «تصرف» و «دلایل اثبات» تعیین میشود.
مجازات نگهداری مشروبات الکلی در خانه چیست؟
نگهداری مشروبات الکلی، حتی در فضای خصوصیِ منزل، از نظر قانون «نگهداری» محسوب میشود و برای آن مجازات تعزیری پیشبینی شده است: حبس از شش ماه تا یک سال، تا ۷۴ ضربه شلاق و جزای نقدی معادل پنج برابر ارزش عرفی(تجاری) مشروب مکشوفه. محل نگهداری در اصل عنوان اثر ندارد و ادعای مصرف شخصی بهتنهایی مانع رسیدگی نیست. معمولاً مشروبات کشفشده ضبط و معدوم میشود.
اگر هم نگهداری و هم نوشیدن ثابت شود، وضعیت مجازات چگونه است؟
اگر علاوه بر نگهداری، مصرف هم احراز شود، دو عنوان از هم جدا میشود: نگهداری مشروبات (تعزیری) و شربِ مسکر (حدّی). در این فرض، بابت نگهداری همان حبس شش ماه تا یک سال، تا ۷۴ ضربه شلاق و جزای نقدی پنج برابر ارزش عرفی اعمال میشود و بابت مصرف، حد شرب مسکر یعنی ۸۰ ضربه شلاق اجرا میگردد. اثبات مصرف معمولاً با اقرار، آزمایش یا قرائن معتبر انجام میشود.
اگر مشروب مال مهمان باشد ولی در منزل کشف شود، مسئولیت با چه کسی است؟
مسئولیت کیفری زمانی متوجه صاحبخانه است که علم به وجود مشروب و سلطه و تصرف بر محلِ نگهداری ثابت شود. اگر مشروب متعلق به مهمان باشد اما در خانه شما کشف شود، مرجع رسیدگی بررسی میکند چه کسی عملاً نگهدارنده بوده است. اقرار مالک واقعی، پیامها، شاهد، محل دقیق کشف و نحوه دسترسی در انتساب مؤثر است. اگر نگهداری به شما منتسب شود، همان مجازات تعزیری اعمال میگردد.