نشوز مدت مشخصی دارد یا تا وقتی زن/شوهر تمکین نکند ادامه دارد؟ از چه تاریخی دادگاه نشوز را حساب میکند و چه وقت میگویند نشوز تمام شده؛ با حکم دادگاه یا با برگشت به زندگی؟
نشوز در حقوق خانواده «مدت تقویمی ثابت» ندارد؛ بلکه وضعیتی حقوقی است که با تحقق یا عدم تحققِ تکلیف تمکین و وجود یا نبودِ عذر موجه سنجیده میشود. بنابراین، آنچه در دعوا اهمیت دارد تعیین «مبدأ» و «پایان» نشوز بر پایه دلایل، ابلاغها، و رفتارهای قابل اثبات است؛ زیرا آثار آن، بهویژه در نفقه و برخی حقوق مالی، به همین بازه زمانی گره میخورد.
نشوز بازه زمانی مشخص و از پیش تعیینشده دارد؟
نشوز مدت عددی معین ندارد و تا زمانی برقرار است که تکلیف تمکین انجام نشده و عذر موجه نیز ثابت نگردیده باشد. در مقام دعوا، دادگاه بهجای تعیین «مدت ثابت»، وضعیت را در هر مقطع با دلایل طرفین میسنجد. بنابراین، ممکن است نشوز کوتاهمدت یا طولانی باشد و معیار آن استمرار امتناع از تمکینِ بدون عذر موجه است.
شروع نشوز معمولاً از چه زمانی محاسبه میشود؟
مبدأ نشوز، زمان تحقق امتناع از تمکینِ بدون عذر موجه است؛ نه صرف ادعا. در پروندههای الزام به تمکین، معمولاً تاریخ ترک منزل، تاریخ امتناع صریح، یا تاریخ اعلام رسمی زوج (اظهارنامه/دادخواست) همراه با قرائن و گزارشها مبنای رسیدگی قرار میگیرد. اگر زوجه عذر موجه داشته باشد، همان بازه نشوز محسوب نمیشود.
پایان نشوز چه زمانی تحقق پیدا میکند و حکم تمکین چه اثری دارد؟
پایان نشوز زمانی است که تمکین محقق شود یا زوجه آمادگی و اقدام عملی برای تمکین را اثبات کند و مانع از سوی زوج احراز گردد. حکم الزام به تمکین بهتنهایی «مدت نشوز» نمیسازد؛ بلکه ابزار احراز تکلیف است. با بازگشت واقعی به زندگی مشترک یا اثبات فراهمنبودن شرایط توسط زوج، آثار نشوز از زمان احراز، زایل یا متوقف میشود.