اگر یک چک صیادی برگشت بخورد، آیا میشود آن را به شخص دیگری واگذار کرد؟ اگر واگذار شود، فرد جدید چه حقوق و مسئولیتهایی دارد و آیا میتواند خودش از صادرکننده شکایت کند؟
چک صیادی بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای پرداخت در نظام بانکی ایران، تابع ضوابط دقیق قانونی است و وضعیت آن پس از برگشت، آثار حقوقی قابل توجهی برای صادرکننده و دارنده ایجاد میکند. در عمل، این پرسش مطرح میشود که آیا چک برگشتی همچنان قابلیت انتقال دارد و در صورت واگذاری، چه حقوق و تکالیفی متوجه دارنده جدید خواهد بود. بررسی این موضوع مستلزم توجه به مقررات قانون صدور چک و قواعد حاکم بر اسناد تجاری است.
آیا انتقال چک صیادی پس از برگشت امکانپذیر است؟
بر اساس مقررات قانون صدور چک و قواعد اسناد تجاری، اصل بر قابلیت انتقال چک از طریق ظهرنویسی یا ثبت انتقال در سامانه صیاد است. برگشت خوردن چک، فینفسه موجب زوال وصف تجاری و قابلیت انتقال آن نمیشود. بنابراین چک صیادی پس از صدور گواهی عدم پرداخت نیز قابل واگذاری به غیر است، مشروط بر اینکه تشریفات قانونی انتقال در سامانه مربوط رعایت شود.
در صورت واگذاری چک برگشتی، دارنده جدید چه حقوق و تعهداتی خواهد داشت؟
با انتقال قانونی چک برگشتی، دارنده جدید قائممقام دارنده پیشین در حقوق ناشی از سند خواهد بود و میتواند وجه چک و خسارات قانونی را مطالبه کند. در مقابل، وی همان ایرادات و دفاعیاتی را که صادرکننده میتوانست در برابر دارنده قبلی مطرح کند، متحمل خواهد شد؛ مگر در مواردی که انتقال مطابق ضوابط اسناد تجاری و بدون سوءنیت صورت گرفته باشد.
آیا دارنده جدید چک برگشتی حق اقدام قضایی علیه صادرکننده را دارد؟
چنانچه انتقال چک بهصورت صحیح و قانونی انجام شده باشد، دارنده جدید حق دارد با استناد به گواهی عدم پرداخت، علیه صادرکننده و سایر مسئولان سند، از طریق مراجع قضایی یا اجرای ثبت اقدام کند. این حق شامل مطالبه اصل مبلغ، خسارت تأخیر تأدیه و هزینههای قانونی خواهد بود، مشروط بر رعایت مواعد و تشریفات مقرر در قوانین مربوط.