چکی که بابت ضمانت داده شده را میشود نقد کرد؟ چه زمانی میتوان آن را وصول کرد و آیا صادرکننده میتواند جلوی وصولش را بگیرد؟
چک ضمانت از جمله اسنادی است که در روابط قراردادی بهمنظور تضمین انجام تعهد صادر میشود و غالباً این پرسش را ایجاد میکند که آیا چنین چکی همانند سایر چکها قابل وصول است یا خیر. از آنجا که ماهیت چک بهعنوان سند تجاری با کارکرد تضمینی آن تلاقی مییابد، بررسی قابلیت وصول آن مستلزم توجه به مقررات قانون صدور چک و اصول حاکم بر تعهدات قراردادی است.
آیا چک صادره بابت تضمین تعهد، قابلیت وصول دارد؟
اصل بر این است که هر چک صادرشده، صرفنظر از عنوان آن، سندی لازمالاجرا و عندالمطالبه محسوب میشود و دارنده میتواند در صورت ارائه به بانک، تقاضای پرداخت وجه نماید. درج عنوان ضمانت، فینفسه مانع وصول نیست. با این حال، روابط داخلی طرفین و تحقق یا عدم تحقق تعهد تضمینشده میتواند در مسئولیت مدنی و حقوقی آنان مؤثر باشد.
در چه اوضاع و احوالی میتوان چک ضمانتی را به اجرا گذاشت؟
چک ضمانتی زمانی قابل مطالبه و اجراست که تعهد اصلی مورد تضمین، نقض شده یا شرایط مندرج در قرارداد برای استفاده از تضمین محقق گردد. در صورت بروز اختلاف، مرجع قضایی با بررسی مفاد قرارداد و ادله طرفین، احراز میکند که آیا دارنده مجاز به وصول بوده است یا خیر و بر همان اساس اتخاذ تصمیم مینماید.
آیا صادرکننده حق جلوگیری از وصول چک ضمانتی را دارد؟
صادرکننده بهطور یکجانبه حق جلوگیری از پرداخت چک را ندارد، مگر در موارد استثنایی مقرر در قانون نظیر اثبات جعل، سرقت یا تحصیل چک از طریق مجرمانه. در غیر این صورت، ادعای ضمانتی بودن چک مانع پرداخت بانکی نخواهد بود و اعتراض صادرکننده باید از طریق مراجع قضایی و با طرح دعوای مناسب پیگیری شود.