با اجرای اصلاحات قانون صدور چک و راهاندازی سامانه صیاد، وضعیت حقوقی چکهای جدید دستخوش تحول شده است. در این میان، چکهایی که پیش از اجرای کامل مقررات جدید صادر شدهاند، همچنان در دست اشخاص وجود دارند و درباره نحوه برگشت زدن و شمول مقررات نسبت به آنها ابهاماتی مطرح میشود. بررسی این موضوع مستلزم تفکیک میان چکهای مشمول نظام جدید و اسناد صادره تحت حاکمیت مقررات سابق است.
آیا امکان اخذ گواهی عدم پرداخت برای چکهای قدیمی وجود دارد؟ چکهای صادره پیش از اجرای الزامات سامانه صیاد، در صورت عدم تأمین موجودی، همچنان قابلیت مراجعه به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت را دارند. بانک پس از احراز هویت دارنده و بررسی موجودی حساب، در صورت کسری وجه، مکلف به صدور گواهی عدم پرداخت مطابق ضوابط مقرر خواهد بود و حقوق قانونی دارنده محفوظ است.
چکهای قدیمی تابع کدام مقررات قانونی هستند؟ چکهایی که پیش از لازمالاجرا شدن مقررات جدید صادر شدهاند، اصولاً تابع قواعد حاکم در زمان صدور خود هستند. بنابراین آثار کیفری و حقوقی آنها بر مبنای قانون زمان صدور ارزیابی میشود، هرچند در برخی موارد مقررات جدید شکلی ممکن است بر فرایندهای بانکی حاکم باشد، بدون آنکه ماهیت تعهد تغییر یابد.
برای برگشت زدن چکهای قدیمی چه تشریفاتی باید رعایت شود؟ دارنده باید در مهلت متعارف به بانک محالعلیه مراجعه و درخواست وصول نماید. در صورت نبود موجودی کافی، بانک گواهی عدم پرداخت صادر میکند که مبنای طرح دعوای حقوقی یا شکایت کیفری حسب مورد خواهد بود. رعایت مواعد قانونی و درج صحیح مشخصات در گواهی، برای حفظ حقوق دارنده اهمیت اساسی دارد.