نشوز شوهر یعنی چه؟ چه کارهایی باعث میشود از نظر قانون بگویند مرد ناشزه شده است؟ و اگر شوهر به وظایفش عمل نکند، زن از نظر قانونی چه حقهایی پیدا میکند؟
در نظام حقوقی خانواده، توازن میان حقوق و تکالیف زوجین از اصول بنیادین قانونگذار به شمار میرود. همانگونه که زن مکلف به انجام برخی وظایف قانونی در زندگی مشترک است، شوهر نیز موظف به ایفای تعهدات مقرر در قانون میباشد. تخطی هر یک از زوجین از این تکالیف، آثار حقوقی مشخصی به دنبال دارد. یکی از این مفاهیم مهم، «نشوز زوج» است که شناخت دقیق آن نقش تعیینکنندهای در احقاق حقوق زن و تنظیم روابط خانوادگی دارد.
نشوز شوهر در حقوق خانواده به چه معناست؟
نشوز زوج در اصطلاح حقوقی به وضعیتی اطلاق میشود که شوهر از انجام وظایف قانونی و شرعی خود در قبال همسر امتناع نماید. این وظایف شامل تأمین نفقه، حسن معاشرت، فراهمکردن مسکن متناسب و حمایت مادی و معنوی از زن است. هرگاه مرد بدون عذر موجه از ایفای این تکالیف خودداری کند، از منظر قانون ناشزه محسوب شده و مسئولیت حقوقی بر عهده او قرار میگیرد.
در چه مواردی شوهر از نظر قانون ناشزه محسوب میشود؟
نشوز شوهر زمانی تحقق مییابد که وی به صورت مستمر یا مؤثر از انجام تعهدات قانونی خود سر باز زند. مصادیق آن شامل عدم پرداخت نفقه، ترک زندگی مشترک بدون دلیل قانونی، بدرفتاری و سوءمعاشرت، خودداری از تهیه مسکن مستقل و مناسب و عدم ایفای نقش حمایتی در زندگی زناشویی است. تشخیص نشوز زوج نهایتاً با دادگاه و بر اساس اوضاع و احوال پرونده صورت میگیرد.
پیامدهای حقوقی نشوز شوهر برای زن چیست؟
در صورت احراز نشوز زوج، زن از حقوق قانونی متعددی برخوردار میشود. مهمترین اثر آن، امکان مطالبه نفقه معوقه و جاری از طریق دادگاه است. همچنین زن میتواند از حق مراجعه به دادگاه برای الزام شوهر به انجام وظایف زناشویی، درخواست طلاق در شرایط مقرر قانونی و حتی استفاده از حق حبس در موارد خاص بهرهمند گردد. نشوز زوج جایگاه حقوقی زن را تقویت میکند.