در قانون مجازات اسلامی، اصطلاح «اختبار» به معنای آزمایش و امتحان یا بررسی رفتار و اعمال فرد مجرم برای یک دوره مشخص است. در واقع، اختبار به قاضی این امکان را می دهد که پس از صدور حکم تعزیری یا برخی از احکام، به جای اجرای فوری مجازات، به فرد مجرم فرصتی بدهد تا در طی یک دوره معین از لحاظ رفتار و اصلاح خود ارزیابی شود.
اگر فرد در این دوره اختبار رفتار مناسبی از خود نشان دهد و اصلاح شود، قاضی می تواند تصمیم به کاهش یا تعلیق مجازات بگیرد و اگر نه، مجازات اصلی ممکن است به اجرا گذاشته شود.
اختبار معمولا برای مجرمانی در نظر گرفته می شود که جرائم سبک تری مرتکب شده اند و امید به اصلاح و بازپروری آنان وجود دارد. این مفهوم بیشتر در رابطه با مجازات های تعزیری به کار می رود و هدف از آن اصلاح و بازپروری مجرم و همچنین کاهش تراکم زندان ها از طریق ایجاد فرصت برای بازگشت مجرم به جامعه است.