در حقوق خانواده، اجرای صحیح تکالیف زوجین نقش اساسی در حفظ نظم و عدالت در روابط زناشویی دارد. قانونگذار برای مواردی که یکی از طرفین از انجام وظایف قانونی خود امتناع میکند، سازوکارهای مشخصی پیشبینی کرده است. گواهی نشوز یکی از ابزارهای حقوقی مهم در این حوزه محسوب میشود که آثار قابلتوجهی بر حقوق مالی و غیرمالی زوجین دارد و آگاهی از مفهوم و شرایط آن برای طرفین دعوا ضروری است.
گواهی نشوز به چه معناست و چه مفهومی دارد؟
گواهی نشوز سندی قضایی است که به موجب آن، دادگاه عدم انجام وظایف قانونی زن یا شوهر را احراز و اعلام مینماید. این گواهی معمولاً در خصوص نشوز زوجه صادر میشود و بیانگر امتناع زن از تمکین عام یا خاص بدون عذر موجه قانونی است. صدور گواهی نشوز آثار مستقیم حقوقی داشته و مبنای تصمیمگیریهای بعدی دادگاه قرار میگیرد.
در چه شرایطی دادگاه اقدام به صدور گواهی نشوز میکند؟
صدور گواهی نشوز زمانی امکانپذیر است که یکی از زوجین، غالباً شوهر، دادخواست الزام به تمکین را مطرح کرده و دادگاه پس از رسیدگی، عدم تمکین طرف مقابل را بدون وجود مانع قانونی احراز نماید. عدم وجود عذر شرعی یا قانونی، مانند خوف ضرر جانی یا مالی، شرط اساسی برای صدور این گواهی محسوب میشود.
صدور گواهی نشوز چه آثار حقوقی به دنبال دارد؟
مهمترین اثر حقوقی گواهی نشوز، سقوط حق نفقه برای زوجه در مدت استمرار نشوز است. همچنین این گواهی میتواند در تصمیمات بعدی دادگاه از جمله دعاوی طلاق، حضانت یا مطالبه حقوق مالی مورد استناد قرار گیرد. گواهی نشوز بهتنهایی موجب طلاق نمیشود، اما جایگاه حقوقی طرف ناشزه را بهطور محسوسی تضعیف میکند.
